Tres características definen ben a práctica da medicina de hoxe:

1. A Universalización das prestacións;
2. A existencia dunha aparato burocrático que intenta frear o gasto, e
3. Unha espectacular tecnificación da medicina que se acompaña dunha fe case cega nas posibilidades da ciencia.

Na etapa final da vida os aspectos espirituais e humanísticos do ser humano afloran con maior intensidade e forza que o fixeron noutras etapas da vida. O paciente recapitula, e analiza a súa biografía anterior, establecendo o seu propio xuízo de valor. Esta situación tingue o marco da toma de decisións e cambia algúns valores que en estado de perfecta saúde poden estar moi cotizados. O afrontamento nestes casos ten dúas facetas. A primeira é o compromiso de intentar curar o paciente facendo todo o despregamento científico técnico posible e eficaz co obxectivo de devolver o paciente á sociedade funcionalmente recuperado. Este propósito é o primeiro que aparece e que se presenta á persoa enferma. Todas as nosas actuacións encamiñadas a mellorar os síntomas do paciente na súa etapa curable da enfermidade están encadradas en denomínaa terapia de soporte. Enmarcando toda a problemática da toxicidade promovida polo tratamento curativo activo. Inclúe dende a mutilación corporal (mastectomía, colostomía, amputación, etc.) ata a dor inducida polo mesmo tratamento. Se non é posible a curación da enfermidade pasamos a outro escenario, que se o do paciente non curable, no cal a terapia recibida se coñece co nome de coidados paliativos. É importante sinalar que a paliación pode ser de dous tipos claramente diferenciados segundo sexa a súa diana de actuación. Se actuamos sobre a causa que provoca o síntoma (léase o tumor e as consecuencias relacionadas) estamos a facer unha terapia paliativa activa específica. Ten un valor engadido importante como é o de aliviar varios síntomas ao mesmo tempo. Se este obxectivo está esgotado a nosa terapia será exclusivamente actuar sobre o síntoma estresante (paliación sintomática).

EFECTOS SECUNDARIOS DERMATOLÓXICOS

Un gran número das reaccións adversas secundarias aos citostáticos acontecen naqueles tecidos cunha alta velocidade de proliferación como son as mucosas, a pel, o cabelo e as uñas. Aínda que as complicacións que sobre estes tecidos poidan aparecer non entrañan un risco de morte inminente, condicionan no enfermo unha gran sintomatoloxía, unha alteración notable da súa calidade de vida e nalgunhas ocasións obriga atrasos na administración da quimioterapia cunha redución da intensidade da dose e unha perda de efecto terapéutico.

Os efectos secundarios sobre a pel máis frecuentes son: a alopecia, os efectos tóxicos cutáneos e a reaccións de hipersensibilidade.

A incidencia de toxicidade cutánea é variable. Algúns dos efectos adversos como son a alopecia e a estomatite encóntranse en íntima relación coa dose de quimioterapia, pero outros como o eritema ou a hiperpigmentación teñen un risco de aparición impredicible.

A avaliación dun enfermo que presenta un rash en curso de quimioterapia é complexa debido a que o paciente recibe de forma simultánea diversos fármacos, padece certo grao de inmunosupresión e é portador dunha neoplasia. É recomendable efetuar un listado de todos os medicamentos concomitantes. Por outra parte, é importante a cronoloxía da aparición das lesións cutáneas e o patrón destas. As reaccións de hipersensibilidade adoitan iniciarse no madeiro e esténdense de forma simétrica cara ás extremidades. En distintas ocasións é necesario efectuar unha biopsia de pel e cultivo para descartar a presenza dun proceso infeccioso.

SÍNDROME DE VEA CAVA SUPERIOR

A síndrome de vea cava superior (SVCS) é a expresión clínica da obstrución parcial ou completa do retorno venoso a través da vea cava superior (VCS) cara ao corazón.

Calquera proceso que infiltre e aumente o tamaño dos ganglios linfáticos ou outras estruturas do mediastino superior pode comprimir a VCS causando unha obstrución do retorno venoso cara á aurícula dereita. O SVCS pode producirse pola compresión, invasión ou trombose da VCS. A trombose da VCS pode acontecer secundariamente á compresión ou invasión nun 30-50%-50 dos casos.

A Causa principal do SVCS son os procesos neoplásicos, entre o 78-86%-86, sendo o cancro de pulmón o máis frecuente de todos eles (65%). De pulmón o subtipo histolóxico máis frecuente é o carcinoma de células pequenas 38% seguido do carcinoma epidermoide (26%). A segunda causa máis frecuente son os linfomas, cunha frecuencia que oscila do 8 ao 15%, especialmente os linfomas non Hodgkin, sendo o difuso de células grandes e o linfoblástico os máis habituais; en terceiro lugar, as metástases ganglionares mediastínicas doutros tumores sólidos.

O establecemento do SVCS é xeralmente insidioso. A disnea é o síntoma máis frecuente e precoz, seguido da sensación de inchazo facial e cervical. Outros síntomas son tose, dor torácica, cefalea, vertixe e somnolencia. Os síntomas poden empeorar co decúbito ou coa manobra de Valsalva. Os signos clínicos máis frecuentes son a ingurxitación xugular e a tríade clásica de edema en esclavina, cianose facial e de membros superiores e circulación colateral en parede torácica.

Raramente o SVCS é unha verdadeira urxencia oncolóxica. Só os pacientes con compromiso da vía aérea, colapso cardiovascular ou alteración do nivel de consciencia por presión intracraneal elevada requiren un tratamento urxente.

O diagnóstico clínico se, basea nos signos e síntomas típicos desta entidade. A radioloxía de tórax mostra un ensanchamento mediastínico superior (35-65%-65), masa hiliar dereita (12-41%-41) e derramo pleural, xeralmente dereito, nun 25%.

URXENCIAS RESPIRATORIAS "DISNEA"

A disnea defínese como unha sensación de dificultade ou disconfort respiratorio que algúns pacientes poden describir como falta de aire, afogo ou sufocación.

URXENCIAS UROLÓXICAS